Prostatektomi sonrası: ne zaman penis protezi düşünülmelidir?

Prostat kanseri ameliyatının ardından ortaya çıkan ereksiyon sorunları, özgüvene, cinsel yakınlığa ve çift ilişkisine olumsuz etki edebilir. Diğer çözümler hastanın ihtiyaçlarını yeterince karşılamadığında, penis protezi bir seçenek olarak değerlendirilebilir. CHUV, endikasyonları arasında özellikle prostatektomi sonrası erektil sinirlerin hasar görmesini saymaktadır. [Kaynak 2]

Ancak mesele sadece “ne kadar beklemek gerekir?” sorusuyla sınırlı değildir. İyileşme olasılıkları, daha önce denenmiş tedaviler ve kişisel beklentiler de göz önünde bulundurulmalıdır.

Hangi prostatektomiden bahsediyoruz?

Bu makale, esas olarak kanser tedavisi amacıyla prostatın çıkarıldığı radikal prostatektomiyi ele almaktadır. Bu müdahalenin cinsel sonuçları, prostat hacmindeki iyi huylu büyüme nedeniyle yapılan ameliyatların sonuçlarıyla karıştırılmamalıdır.

Sinirler korunabilse bile, ereksiyonun geri kazanılması yavaş olabilir. UCLH üroloji servisi, bu sürecin iki yıla kadar sürebileceğini belirtmektedir. Sinirlerin korunması ve ameliyat öncesinde mevcut olan ereksiyonlar, bireysel prognozu belirleyen faktörlerdir. Bu süre, ne iyileşme garantisi ne de herkes için geçerli bir son tarihtir. [Kaynak 3]

Hemen karar vermeden, bu konuyu erken aşamada konuşabilir miyiz?

Evet. Avrupa önerileri, prostatektomi sonrası ereksiyon bozukluklarının erken tedavisini teşvik etmektedir. Bununla birlikte, protez takılmasından önce geçirilmesi gereken evrensel bir süre belirlememektedir.

Önerilen çözümlerin yetersiz kalması, hasta tarafından iyi tolere edilememesi veya hastaya uygun olmaması durumunda bu konuyu görüşmek özellikle yararlı hale gelir. Yararları ve riskleri hakkında bilgilendirildikten sonra hastanın yapacağı seçim, karar sürecinin bir parçasıdır. [Kaynak 1]

Muayene sırasında, durumu netleştirmeye yardımcı olan bir soru şudur: “İyileşme şansım nedir ve önerinizi değiştirebilecek faktörler nelerdir?” Bu soru, bir gözlem döneminin veya tam tersine cerrahi müdahale konusunun tartışılmasının nedenini anlamaya yardımcı olur.

İmplant öncesinde hangi tedaviler değerlendirilmelidir?

Duruma göre tedavi, ağızdan alınan ilaçlar, kavernöz cisimlere yapılan enjeksiyonlar veya vakum pompasını içerebilir. Tedavinin başarısız olduğu sonucuna varmadan önce, hekim özellikle tedavinin nasıl uygulandığını kontrol eder.

Ayrıca, tedavi ile elde edilen bir ereksiyon ile kendiliğinden düzelme arasında ayrım yapmak gerekir. Avrupa önerileri, mevcut verilerin tek bir penis rehabilitasyon protokolünü önermeye izin vermediğini belirtmektedir. PDE5 inhibitörleri grubundaki ilaçların, prostatektomi sonrası kendiliğinden iyileşme olasılığını artırdığı kanıtlanmamıştır. [Kaynak 1]

Psikoseksüel destek de tartışılabilir. Hasta, isterse partnerinin de görüşmelere katılmasını talep edebilir.

Penis protezi ne işe yarar?

Protez, cinsel ilişkiye izin verecek mekanik bir sertlik sağlar. Şişirilebilir ve yarı sert modeller mevcuttur. Seçim yapılmadan önce, bu modellerin çalışma prensipleri ve kısıtlamaları hakkında açıklama yapılması gerekir. [Kaynak 1]

Şişirilebilir bir modelde, skrotuma yerleştirilen bir pompa sayesinde penise implante edilen silindirler doldurulur ve daha sonra havası boşaltılır. Bakım ekibi ile birlikte kullanım eğitimi verilir. İmplant, penisin uzunluğunu veya çevresini artırmak amacıyla tasarlanmamıştır. [Kaynak 4]

Düşündüğünüz cihazın nasıl çalıştığını gösteren bir gösterim talep edin. Bu, cihazın kullanımının size anlaşılır gelip gelmediğini ve günlük yaşamınıza uygun olup olmadığını kontrol etmek için bir fırsattır.

Orgazm ve ejakülasyon ne olur?

Radikal prostatektomi sonrası, ameliyat nedeniyle genellikle sperm ejakülasyonu ortadan kalkar. Penis protezi, ejakülasyonu geri getirmez ve doğal doğurganlığı yeniden sağlamaz. [Kaynak 3]

Prostatın alınmasından sonra, ereksiyon olmasa bile orgazm mümkün olabilir, ancak hissedilen duyumlar değişebilir. Sertlik, zevk, cinsel istek ve olası ağrılar hakkında ayrı ayrı konuşmak yararlıdır: bu boyutlar sadece implantın işleyişiyle sınırlı değildir. [Kaynak 5]

Hangi risklerin anlaşılması gerekir?

İmplantın yerleştirilmesi bir ameliyat gerektirir. Olası komplikasyonlar arasında özellikle enfeksiyon, hematom, doku erozyonu ve cihazın işlevsellik sorunları sayılabilir. Yeni bir ameliyat gerekebilir.

Bu karar kalıcı bir taahhüttür: İmplantın çıkarılması, önceki ereksiyon durumuna geri dönüleceği anlamına gelmez. Bu geri dönüşsüzlük, onay verilmeden önce açıklanmalıdır. [Kaynak 4]

Cerrahınıza, sizin durumunuzda hangi risklerin geçerli olduğunu, bu risklerin nasıl azaltılabileceğini ve bir komplikasyon durumunda nasıl bir tedavi uygulanacağını sorun.

Muayeneye nasıl hazırlanmalısınız?

Ameliyat raporunuzu, kanser tedavileriyle ilgili bilgileri, ilaç listenizi ve ereksiyon bozuklukları için daha önce denediğiniz çözümlerin bir özetini yanınızda getirin.

Ayrıca sorularınızı da hazırlayın:

- Benim durumumda iyileşme olasılığı var mı? - Denediğim tedaviler doğru şekilde uygulanmış mı? - İmplanttan ne gibi faydalar bekleyebilirim ve sınırları nelerdir? - Hangi model bana uygun olur ve neden? - Kullanım eğitimi, kontroller ve bir sorun ortaya çıktığında nasıl bir bakım süreci izlenecek? - Ameliyatımı evimden uzakta olursam, dönüşümde takipimi kim üstlenecek?

İmplant takıldıktan sonra cinsel ilişkiye ne zaman başlanabilir?

Cinsel ilişkiye dönüş, yaranın iyileşmesine ve cerrahın onayıyla mümkündür. Memorial Sloan Kettering, genel bir kılavuz olarak implantasyon sonrası altı hafta boyunca cinsel aktiviteden kaçınılmasını ve bu sürenin sonunda bir eğitim konsültasyonu yapılmasını önermektedir. Bu takvim, ameliyatı gerçekleştiren ekip tarafından onaylanmalıdır. [Kaynak 4]

Destekli bir kişisel karar

Ameliyat olmaya karar vermeden protez hakkında bilgi alabilirsiniz. Konsültasyonun amacı, durumunuza ve önceliklerinize göre seçenekleri karşılaştırmak ve ardından faydalar, sınırlamalar ve takip süreci hakkında net bir anlayışa sahip olarak karar vermektir.

Bu içerik genel bilgi amaçlıdır ve tıbbi konsültasyonun yerini almaz.

Tıbbi kaynaklar

1. Avrupa Üroloji Derneği — Erektil Disfonksiyonun Tedavisi, çevrimiçi öneriler: https://uroweb.org/guidelines/sexual-and-reproductive-health/chapter/management-of-erectile-dysfunction 2. CHUV — Penis protezi: https://www.chuv.ch/fr/urologie/uro-home/patients-et-familles/andrologie-et-infertilite/prothese-penienne 3. University College London Hospitals — Robotik prostat ameliyatı: https://www.uclh.nhs.uk/patients-and-visitors/patient-information-pages/robotic-prostatectomy 4. Memorial Sloan Kettering — Penis İmplantları Hakkında, 24 Ağustos 2023 tarihinde güncellenmiştir: https://www.mskcc.org/cancer-care/patient-education/penile-implants 5. Macmillan Cancer Support — Prostat Kanseri için Prostatektomi: https://www.macmillan.org.uk/cancer-information-and-support/treatments-and-drugs/prostatectomy-for-prostate-cancer